بانک مرکزی در ادامه استفاده از ابزارهای سیاست پولی، بخشی از تقاضای نقدینگی شبکه بانکی را از طریق عملیات بازار باز پاسخ داد. بر اساس آمار منتشرشده از سوی این بانک، در حراج اخیر توافق بازخرید، ۱۶ بانک و مؤسسه اعتباری غیربانکی شرکت کردند و ارزش سفارشهای ارسالشده به ۳۶۳۵.۳ هزار میلیارد ریال رسید، اما از مجموع سفارشهای ثبت شده، ۵۰۰ هزار میلیارد ریال مورد پذیرش بانک مرکزی قرار گرفت.
به گزارش روز نواین منابع در قالب توافق بازخرید (بانکها در مقابل ارائه اوراق مالی بهعنوان وثیقه، برای مدت کوتاه از بانک مرکزی نقدینگی دریافت میکنند و متعهد میشوند در زمان مشخص منابع دریافتی را بازگردانند) با حداقل نرخ ۲۳ درصد در اختیار بانکهای متقاضی قرار گرفت.
بررسی آمارها نشان میدهد حجم تقاضای ثبتشده از سوی بانکها برای دریافت نقدینگی، بیش از هفت برابر میزان پذیرفتهشده در این مرحله بوده، موضوعی که نشاندهنده تداوم نیاز بخشی از شبکه بانکی به منابع کوتاهمدت در بازار پول است.
در کنار عملیات بازار باز (ابزاری که بانک مرکزی از طریق آن با خرید یا فروش اوراق مالی، میزان نقدینگی موجود در شبکه بانکی و شرایط بازار پول را مدیریت میکند)، بانک مرکزی از ابزار اعتبارگیری قاعدهمند (سازوکاری که به بانکها اجازه میدهد در صورت نیاز کوتاهمدت به نقدینگی، با ارائه وثایق مشخص از منابع بانک مرکزی استفاده کنند) نیز برای مدیریت نقدینگی بانکها استفاده کرد.
بر اساس آمار اعلامی، در دوره شش روزه منتهی به ۲۲ تیر، در روزهای ۲۰، ۲۱ و ۲۲ تیز تنها یک بانک یا مؤسسه اعتباری غیربانکی از این ابزار استفاده کرده است.
حجم اعتبارگیری قاعدهمند در ۲۰ تیر معادل ۹۱۷.۹ هزار میلیارد ریال ثبت شده که این رقم در ۲۱ تیر به ۱۰۰۵.۸ هزار میلیارد ریال و در ۲۲ تیر به ۱۱۱۱.۵ هزار میلیارد ریال افزایش یافته است، در حالی که رقم اعتبارگیری در ۱۷ تیر صفر گزارش شده بود. همچنین ارزش توافقهای بازخرید سررسید شده در این بخش در روزهای ۲۱ و ۲۲ تیر به ترتیب ۹۱۸.۵ و ۱۰۰۶.۵ هزار میلیارد ریال اعلام شد؛ در حالی که این رقم در روزهای ۱۷ و ۲۰ تیر معادل صفر است.
بر اساس دادههای بانک مرکزی، ارزش توافقهای بازخرید سررسید شده (قراردادهایی که دوره آنها به پایان رسیده و منابع باید بازپرداخت شود) در عملیات بازار باز نیز ۵۰۱.۹ هزار میلیارد ریال و مانده توافقهای بازخرید سررسید نشده (قراردادهایی که هنوز زمان بازپرداخت آنها نرسیده است) بانک مرکزی ۵۰۰ هزار میلیارد ریال ثبت شد.
عملیات بازار باز و اعتبارگیری قاعدهمند از مهمترین ابزارهای بانک مرکزی برای تنظیم نقدینگی کوتاهمدت بانکها و مدیریت شرایط بازار بینبانکی محسوب میشوند. روند استفاده از این ابزارها نشان میدهد بانک مرکزی در هفته منتهی به ۲۲ تیر، از مسیرهای مختلف در حال پاسخگویی به نیاز نقدینگی شبکه بانکی، همراه با کنترل رشد بیش از حد نقدینگی است.
